درمان آتروفی واژن

آتروفی واژن یکی از رایج ترین مشکلات در بین زنان است که در دوران های خاصی مثل بعد از زایمان و یائسگی رخ می‌دهد. آتروفی می تواند درد و التهاب واژن را به دنبال داشته باشد، و رابطه جنسی را دردناک غیرقابل تحمل نماید. خوشبختانه این مشکل قابل رفع و درمان است. در ادامه بیشتر به بررسی آتروفی واژن و علائم، علت و روشهای درمان آن می پردازیم :

آتروفی واژن چیست؟

آتروفی واژن (Vaginal atrophy) به نازک شدن، خشک شدن و التهاب دیواره های واژن گفته می‌شود. این مشکل معمولاً زمانی رخ می‌دهد که بدن استروژن کمتری داشته باشد، مثلا این مشکل در دوران یائسگی شایع تر است. برای بسیاری از زنان، آتروفی واژن نه تنها مقاربت را دردناک می کند، بلکه منجر به علائم ناراحت کننده ادراری نیز می شود. از آنجایی که این بیماری هم علائم واژن و هم علائم ادراری ایجاد می کند، پزشکان از اصطلاح “سندرم ادراری تناسلی یائسگی (GSM)” توصیف می کنند.

علائم آتروفی واژن

علائم و نشانه های سندرم ادراری تناسلی یائسگی (GSM) ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • خشکی واژن
  • سوزش واژن
  • ترشحات واژن
  • خارش ناحیه تناسلی
  • سوزش با ادرار
  • نیاز فوری به دفع ادرار
  • تکرر ادرار
  • عفونت های مکرر دستگاه ادراری
  • بی اختیاری ادرار
  • خونریزی خفیف بعد از مقاربت
  • ناراحتی در رابطه جنسی
  • کاهش روانکاری واژن در طول فعالیت جنسی
  • کوتاه شدن و سفت شدن کانال واژن

در صورتی که دچار لکه بینی یا خونریزی غیر طبیعی، ترشحات غیر معمول، سوزش یا درد هستید، لازم است فوراً با پزشک مشورت نمایید.

علت آتروفی واژن

آتروفی واژن به دلیل کاهش تولید استروژن ایجاد می شود. استروژن هورمون جنسی است که از کلسترول (نوعی چربی) ساخته می‌شود، کمبود این هورمون باعث نازکی، خشکی و کشش بافت واژن می‌شود.

کاهش سطح استروژن در موارد زیر شایع‌تر است:

  • بعد از یائسگی
  • در طی سالهای منتهی به یائسگی 
  • پس از برداشتن هر دو تخمدان 
  • در دوران شیردهی

مصرف داروها و شرایط زیر می تواند سطح استروژن را کاهش دهد:

  • برخی از قرص های ضد بارداری
  • پس از پرتودرمانی لگن برای سرطان
  • بعد از شیمی درمانی سرطان
  • بعد از درمان هورمونی سرطان سینه

فعالیت جنسی منظم، می تواند در حفظ سلامت بافت های واژن کمک کند.

عوارض

آتروفی واژن می‌تواند مشکلات و عوارض زیر را به دنبال داشته باشد : 

  • عفونت های واژن : تغییرات در تعادل اسید واژن، عفونت واژن را بیشتر می کند.
  • مشکلات ادراری : ممکن است افزایش تکرر یا فوریت ادرار یا سوزش همراه با ادرار را تجربه کنید. برخی از زنان بیشتر دچار عفونت های دستگاه ادراری یا نشت ادرار (بی اختیاری) می شوند.

جلوگیری

راه قطعی برای پیشگیری از این مشکل وجود ندارد، اما با  فعالیت جنسی منظم، می توان به  پیشگیری از آتروفی واژن کمک کند. فعالیت جنسی باعث افزایش جریان خون به واژن می شود که به حفظ سلامت بافت های واژن کمک می کند.

تشخیص

 آتروفی واژن با روشهای زیر تشخیص داده می‌شود : 

  • معاینه لگن، در این روش پزشک اندام های لگنی مثل دستگاه تناسلی خارجی، واژن و دهانه رحم را به صورت بصری معاینه می کند.
  • آزمایش ادرار، در صورت داشتن علائم ادراری انجام شده و مشکلات مرتبط با آن را بررسی می‌کند.
  • تست تعادل اسید، که شامل نمونه برداری از مایعات واژن یا قرار دادن یک نوار کاغذی نشانگر در واژن برای آزمایش تعادل اسیدی است.

درمان  آتروفی واژن

برای درمان آتروفی واژن  ابتدا پزشک داروهای بدون نسخه را توصیه می‌کند :

  • مرطوب کننده های واژن : مرطوب کننده واژن میزان رطوبت ناحیه واژن را افزایش می دهد و ممکن است مجبور شوید هر چند روز یک بار از مرطوب کننده استفاده کنید. اثرات یک مرطوب کننده معمولاً کمی بیشتر از یک روان کننده باقی می ماند.
  • روان کننده های مبتنی بر آب : این روان کننده ها درست قبل از فعالیت جنسی استفاده می شوند و می توانند ناراحتی در هنگام مقاربت را کاهش دهند. روان کننده های را انتخاب کنید که حاوی گلیسیرین نیستند، بعضی از زنان نسبت به این مواد واکنش های حساسیتی دارند.

در صورتی که مشکل رفع نشد، پزشک موارد زیر را توصه می‌کند : 

استروژن موضعی

همانطور که اشاره کردیم، آتروفی واژن در اثر کمبود هورمون استروژن ایجاد می‌شود، بنابراین با مصرف موضعی این هورمون می‌توان این کمبود را رفع کرد. مصرف موضعی در مقایسه با داروهای خوراکی تاثیر بیشتری داشته و عوارض جانبی کمتری را نیز به دنبال دارد. اگر  استروژن موضعی در دوز کم مصرف شود، می تواند در تسکین علائم موثر باشد. 

این پماد ها در انواع مختلف و با دوز های متفاوت در دسترس هستند، باید قبل از مصرف هریک از آنها با پزشک مشورت کنید. تا متناسب با مشکل شما دوز دارو تعیین شود. 

این کرم را مستقیماً با اپلیکاتور وارد واژن می‌شود. بهترین زمان مصرف دارو قبل از خواب است.  این پماد را باید روزانه به مدت یک تا سه هفته و یک تا سه بار در هفته استفاده نمود. بهتر است در مورد تعداد دفعات مصرف دارو با پزشک خود مشورت کنید.

شیاف استروژن واژینال

 این شیاف های استروژن با دوز پایین روزانه و به مدت هفته ها وارد کانال واژن می شوند. سپس، شیاف ها فقط دو بار در هفته باید وارد شوند.

حلقه استروژن واژینال 

برای انجام این روش پزشک یک حلقه نرم و انعطاف پذیر را در قسمت بالایی واژن قرار می دهد. حلقه دوز ثابتی از استروژن را آزاد می کند و باید هر سه ماه یکبار تعویض شود. این حلقه در واژن قرار گرفته و حین رابطه جنسی یا دوران پریود نیازی به تغییر و یا خارج شدن ندارد. 

 داروی خوراکی استروژن

در مواردی ممکن است پزشک مصرف قرص های خوراکی حاوی استروژن را تجویز کند. این داروها میزان استروژن در بدن را افزایش داده و مصرف آنها بهبود رطوبت واژن را به دنبال دارد. در مصرف این داروها نباید زیاده روی نمود، زیرا می تواند سبب سرطان خون و یا لخته خون شود. مصرف این داروها باید زیر نظر پزشک و با تایید ایشان باشد.

این دارو اغلب برای زنانی توصیه می‌شود، که به هر دلیلی نمیخواهند و یا نمی توانند استروژن  موضعی مصرف کنند.

کربوکسی تراپی

کربوکسی تراپی برای درمان بسیاری از بیماری‌ها کاربرد و چند سالی است که از آن برای رفع آتروفی واژن نیز استفاده می کنند. کاربرد این روش به این صورت است که گاز کربن دی اکسید را داخل واژن تزریق می ‌کنند. این درمان می تواند در بهبود علائم این بیماری موثر بوده و خشکی را درمان نماید.

لیزر درمانی  

در مواردی که خشکی واژن شدت یافته از لیزر برای برطرف کردن این مشکل استفاده می کنند. لیزر این روزها کاربرد بسیار زیادی داشته و یکی از مهمترین کاربردهای آن رفع مشکلات واژن است. در این روش اشعه لیزر داخل واژن تابیده شده و به این ترتیب سلولهای آسیب دیده ترمیم شده و خشکی واژن رفع میشود.

مطالب مرتبط
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *